รายงานผลการสำรวจ พฤติกรรมสุขภาพ ความรอบรู้ และปัจจัยสิ่งแวดล้อมที่ส่งผลต่อสุขภาพวัยทำงาน ปี พ.ศ. 2567

เจ้าของผลงาน : 1.น.ส.มาริสา อินสุข
                      2.นางกชกร วัชรสุนทรกิจ
                      3.นางลฎาภา อุตสม                    

                      กลุ่มพัฒนาการส่งเสริมสุขภาพวัยทำงาน

ปีงบประมาณ : 2568
วันที่ประกาศ :  28/08/2568

บทคัดย่อ        

          การสำรวจครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสถานการณ์พฤติกรรมสุขภาพ ความรอบรู้ และปัจจัยแวดล้อมที่ส่งผลต่อสุขภาพวัยทำงาน ในภาพรวมเขตสุขภาพที่ 2 โดยใช้การวิจัยเชิงสำรวจแบบภาคตัดขวาง (cross-sectional) เก็บข้อมูลร้อยละ 1 ของประชาชนไทยวัยทำงานอายุ 15-59 ปี ที่อาศัยอยู่ในจังหวัดตาก พิษณุโลก เพชรบูรณ์ สุโขทัย อุตรดิตถ์ รวม 14,661 คน ผ่านแบบสอบถามประเมินตนเองผ่านแอปพลิเคชัน H4U เก็บข้อมูลระหว่างวันที่ 1 มกราคม–30 มิถุนายน 2567 จากการเก็บรวบรวมข้อมูลมีผู้ตอบแบบสำรวจจำนวนทั้งสิ้น 40,949 คน สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล คือ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย พิสัย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน

          ผลการศึกษาพบว่า ประชาชนวัยทำงานอายุ 15-59 ปี ในเขตสุขภาพที่ 2 ส่วนใหญ่มีภาวะโภชนาการเกินและอ้วนลงพุง รับประทานผักและผลไม้อย่างเพียงพอวันละ 5 ทัพพีร้อยละ 39.44 เติมเครื่องปรุงรสเค็ม  ในอาหารร้อยละ 82.42 และทานเครื่องดื่มรสหวานตั้งแต่ 4 วันขึ้นไปต่อสัปดาห์ร้อยละ 34.57 การเคลื่อนไหวออกแรงในระดับที่เพียงพอร้อยละ 57.82 แปรงฟันก่อนนอนด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ทุกวันนานอย่างน้อย 2 นาทีร้อยละ 68.66 ไม่สูบบุหรี่ร้อยละ 87.81 ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในระดับอันตราย เดือนละ 1 ครั้งขึ้นไปร้อยละ 37.51  ด้านความรอบรู้ด้านสุขภาพส่วนใหญ่อยู่ในระดับปานกลาง ด้านปัจจัยแวดล้อมพบว่าส่วนใหญ่อยู่ในสภาพแวดล้อมที่มีฝุ่นละออง เขม่า และเถ้า ซึ่งมีผลกระทบต่อสุขภาพ ถึงร้อยละ 69.16 ด้านพฤติกรรมสุขภาพที่พึงประสงค์ครบทั้ง 4 ด้านอยู่ในระดับค่อนข้างน้อย ร้อยละ 32.53 เมื่อพิจารณารายด้านพบว่า มีพฤติกรรมพึงประสงค์ด้านกิจกรรมทางกายน้อยที่สุด

          จากผลการศึกษานี้แสดงให้เห็นว่า ประชาชนวัยทำงานอายุ 15-59 ปี ในเขตสุขภาพที่ 2 ส่วนใหญ่มีภาวะโภชนาการเกิน อีกทั้งมีพฤติกรรมสุขภาพที่พึงประสงค์ยังอยู่ในระดับค่อนข้างต่ำ ดังนั้น ระบบสุขภาพจึงควรเร่งสร้างความตระหนัก ผลักดันนโยบาย/มาตรการด้านการบริโภคอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการ การส่งเสริมการออกกำลังกายที่เพียงพอและการสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการมีสุขภาพดี รวมถึงการสร้างความรอบรู้ด้านพฤติกรรมสุขภาพที่พึงประสงค์ในกลุ่มวัยทำงานโดยขับเคลื่อนทุกภาคส่วน ทั้งภาคประชาชน ภาครัฐ และเอกชน เพื่อให้เกิดผลลัพธ์ทางสุขภาพที่ดี ประชาชนมีพฤติกรรมพึงประสงค์ลดปัจจัยเสี่ยงในการเกิดโรคเรื้อรังต่อไป

คำสำคัญ:  พฤติกรรมสุขภาพพึงประสงค์ , ความรอบรู้ , วัยทำงาน , ปัจจัยสิ่งแวดล้อม,การสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ