การพัฒนาระบบการคัดแยกผู้ป่วยของแผนกผู้ป่วยนอก โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ ศูนย์อนามัยที่ 2 พิษณุโลก

เจ้าของผลงาน : นางกาญจนา คุ้ยเจี๊ยะ
ปีงบประมาณ : 2568
วันที่ประกาศ : 23/07/2568

บทคัดย่อ

           การวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action research) ครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาระบบการคัดแยกประเภทผู้ป่วยและศึกษาประสิทธิผลของการพัฒนาระบบคัดแยกประเภทผู้ป่วยของงานผู้ป่วยนอกโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ ศูนย์อนามัยที่2 ทำการวิจัยใน พยาบาลวิชาชีพจำนวน 12 คน และ และข้อมูลผู้ป่วยในเวชระเบียนที่มารับบริการที่งานผู้ป่วยนอกระหว่างเดือน กรกฎาคม ถึง กันยายน 2567 จำนวน 240 แฟ้ม โดยนําแนวคิดการพัฒนาคุณภาพอย่างต่อเนื่อง (PDCA) ของ Deming มาเป็นกรอบในการศึกษา มีขั้นตอนดังนี้คือ (1) การวางแผน (Plan) โดยการวิเคราะห์สภาพการณ์ ประชุมกลุ่มระดมสมอง รวบรวมปัญหาต่างๆ ที่พบในปัจจุบัน ทบทวนวรรณกรรมและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง จัดทำเป็นระบบการคัดแยกประเภทผู้ป่วย คู่มือการดำเนินงาน และเครื่องมือประเมินผล ให้ผู้เชี่ยวชาญจำนวน 3 ท่าน ตรวจสอบความตรงตามเนื้อหา และนําไปหาความเชื่อมั่น (2) การปฏิบัติ (Do) นำระบบที่พัฒนาขึ้นสู่การปฏิบัติ โดย จัดประชุมชี้แจงการดำเนินงานตามระบบที่พัฒนาขึ้น ทบทวนความรู้การคัดแยกประเภทผู้ป่วย หลังจากนั้นให้ทดลองปฏิบัติตามระบบคัดแยกผู้ป่วยที่พัฒนาขึ้น (3) การตรวจสอบ (Check) ประเมินผลลัพธ์การพัฒนาระบบการคัดแยกผู้ป่วย ในด้าน ความถูกต้องของการคัดแยก และ ความพึงพอใจของกลุ่มตัวอย่างหลังการพัฒนาระบบ วิเคราะห์โดยค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา (4) การแก้ไข (Act) นําผลการประเมินต่างๆ มาปรับปรุงแก้ไขในการพัฒนาระบบการคัดแยกผู้ป่วยหลังทดลองใช้ จัดทำคู่มือ และเสนอผู้บริหารประกาศใช้

           ผลการวิจัย พบว่า 1) ระบบการคัดแยกผู้ป่วยที่พัฒนาขึ้น ประกอบด้วย ด้านบุคลากร มีการกำหนดคุณสมบัติเฉพาะตำแหน่งและการมอบหมายหน้าที่ที่ชัดเจน ด้านระบบบริการ มีการกำหนดแนวปฏิบัติที่ชัดเจน พร้อมมีการกำกับ ติดตามประเมินผล ด้านเครื่องมือและอุปกรณ์ จัดหาอุปกรณ์ให้มีเพียงพอ พร้อมใช้ มีการปรับปรุงแบบบันทึกต่างๆให้สะดวกต่อการใช้งาน 2)  การคัดแยกประเภทผู้ป่วยในช่วงปรับกระบวนการใหม่ระหว่างเดือน กรกฎาคม ถึง กันยายน 2567 พบว่า มีการคัดแยกถูกต้อง ร้อยละ 92.50, 96.25 และ 97.50 ตามลำดับ มีการคัดแยกไม่ถูกต้องร้อยละ 7.50, 3.75 และ 2.50 ตามลำดับ มีการคัดแยกต่ำกว่าเกณฑ์ที่กำหนด (Under triage) ร้อยละ 5.00, 1.25 และ 0.50 ตามลำดับ มีการคัดแยกสูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนด (Over triage) ร้อยละ 2.75, 2.50 และ 2.00 ตามลำดับ ผู้ป่วยได้รับการตรวจตามประเภทความรุนแรงร้อยละ 89.50, 92.72 และ 98.30 ตามลำดับ ไม่ได้รับการตรวจตามประเภทความรุนแรงร้อยละ 10.50, 7.28 และ 1.70 ตามลำดับ และผลประเมินความพึงพอใจของของพยาบาลวิชาชีพผู้ปฏิบัติงาน พบว่า อยู่ในระดับมาก ดังนั้นผลการพัฒนาระบบนี้สามารถนำไปใช้ได้จริงและก่อให้เกิดประโยชน์กับผู้รับบริการและหน่วยงานต่อไป

คำสำคัญ:  ระบบการคัดแยกประเภทผู้ป่วย, แผนกผู้ป่วยนอก, โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ

เลขที่รับรองจริยธรรมการวิจัยในมนุษย์ (EC) : รหัสโครงการวิจัย 738 จากคณะกรรมการจริยธรรมการวิจัยเกี่ยวกับมนุษย์ กรมอนามัย